Tiền tác quyền – Quyền thuộc về ai?

45
1951

Phamen vừa đọc một bài phỏng vấn trên báo dân trí “Mua USB phải trả tiền tác quyền”, trong đó có phần trả lời của Ông Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng cục bản quyền tác giả văn học-nghệ thuật.

Thực tế thì Phamen chưa được đọc qua Dự luật này, nhưng qua những lý lẽ mà ông Cục trưởng này đưa ra không có tính thuyết phục và không thể chấp nhận được. Chính vì thế, Phamen quyết định sẽ viết một bài phân tích về vấn đề này. Rất mong được sự phân tích và đóng góp của các bạn.

Thực hư chuyện sẽ thu phí tác quyền đối với một số loại máy công nghệ số như: đĩa quang, usb, máy photocopy, máy quay phim, chụp ảnh mà Cục Bản quyền tác giả văn học-nghệ thuật sắp đưa ra là thế nào, thưa ông?

Ông Vũ Mạnh Chu: Đúng vậy, sắp tới chúng tôi sẽ tiến hành thu phí tác quyền của một số loại máy công nghệ số như đĩa quang, đĩa cứng, usb, máy photocopy… Đó là những công cụ có thể sao chép, lưu giữ tác phẩm văn học-nghệ thuật, các tài liệu liên quan đến tổ chức nhân sự, các số liệu kinh tế của các doanh nghiệp…, do đó chúng ta phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền tác quyền (hay còn gọi là tiền đền bù) các tác giả là điều đương nhiên.

Đây là điều đương nhiên ư? Tại sao lại là đương nhiên?

Máy photocopy, USB, đĩa quang, đĩa cứng có phải là do Cục bản quyền tác giả văn học-nghệ thuật phát minh ra không mà các ông thu phí tác quyền? Ông dựa vào đâu để thu phí tác quyền của sản phẩm thuộc phát minh của người khác? Tiền chúng tôi bỏ ra để mua các thiết bị hay máy móc này đều đã có một phần là trả cho các phát minh sáng chế này. Vậy ông dựa vào đâu để thu thêm phí tác quyền một lần nữa?

Thưa ông Vũ Mạnh Chu, ông làm trong lĩnh vực văn học nghệ thuật nên ông đem cái nhìn của Văn học sang tất cả các lĩnh vực khác. Chúng tôi là một doanh nghiệp, chúng tôi photo, sao chép các tài liệu của mình để sử dụng vậy tại sao chúng tôi lại phải trả tiền tác quyền? Tiền tác quyền này sẽ đi về đâu? Và chúng tôi có được phân chia lại “Tiền tác quyền” của chính mình phải bỏ ra?

Xin ông cho biết mức thu phí này dự kiến sẽ được tính như thế nào đối với mỗi sản phẩm?

Hiện nay mức thu phí đĩa quang ở mỗi nước đều khác nhau, ví dụ như ở Singapore, Indonesia, Phillipine… họ tính theo công thức: Tỷ lệ phần trăm giá tiền đền bù nhân với số lượng đĩa trắng, nhân với phần trăm giá bán đĩa trắng. Tiền tác quyền đó sẽ chia đều cho tác giả và các bên liên quan còn ở Thuỵ Sĩ thì tiền tác quyền sẽ trả cho tác giả nhiều hơn các bên liên quan. Tuy nhiên, nếu người sử dụng công cụ sao chép đó với mục đính cá nhân sẽ được hoàn trả lại tác quyền.

Ông lại một lần nữa lấy văn học-nghệ thuật của Ông ra để đánh đồng cho toàn xã hội. Với những công cụ sao chép để phục vụ cho ngành văn học-nghệ thuật như đĩa nhac thì các ông làm như thế là đúng, nhưng với những sản phẩm khác thì lại không đúng.

Ví dụ: Tôi có một công ty

Công ty tôi sao chép một tập tài liệu nội bộ vào đĩa CD và gửi cho các chi nhánh, và theo như Ông nói thì chúng tôi phải trả tiền tác quyền cho các CD này. Vậy tôi hỏi ông, ai sẽ là người được hưởng tiền tác quyền này? Ông mang tiền tác quyền này chia cho các nghệ sĩ, các nhạc công, các ca sĩ? Tiền này sẽ đi về đâu? Liệu chúng tôi có nhận được tiền tác quyền mà chính mình phải bỏ ra?
Nếu ông có quyền thu phí tác quyền của chúng tôi, thì các ông cũng phải thực hiện nghĩa vụ đầy đủ đối là thanh toán lại tiền thu tác quyền với người đã làm ra nó. Liệu các ông có làm được không, hay chỉ thu mà không có trả?

Ví dụ: Tôi là một cá nhân

Tôi phải trả tiền tác quyền để mua 1 đĩa CD, sau đó tôi ghi các tài liệu riêng của tôi ra CD này. Nhưng tôi lại phải mang cái đĩa CD này ra cơ quan chức năng kiểm duyệt để được hoàn trả tiền tác quyền.
Ông thấy như vậy có nhiêu khê không? Trong khi nhà nước đang thực hiện chính sách: Tinh giản bộ máy gọn nhẹ, cơ chế một cửa…. thì các ông lại vẽ ra đủ trò làm cho vấn đề loằng ngoằng và phức tạp hơn. Và trên hết là một sự bất hợp lý.

Vậy làm thế nào để người sử dụng chứng minh được việc sử dụng công cụ sao chép này là mục đích cá nhân, thưa ông?

Muốn vậy, người sử dụng phải mang công cụ đó đến cơ quan có chuyên trách để họ kiểm tra nội dung.

Mang các công cụ cá nhân đến cơ quan chuyên trách để kiếm tra như vậy thì làm sao có thể đảm bảo việc bảo vệ những thông tin cá nhân?

Chúng tôi dự kiến sẽ thành lập Hiệp hội công nghiệp ghi âm, cơ quan này sẽ có trách nhiệm thực hiện mọi quyền lợi cho người tiêu dùng.

Hiệp hội công nghiệp ghi âm thẩm định mọi quyền lợi cho người tiêu dùng?

Thật là một ý tưởng táo bạo nữa. Hiệp hội công nghiệp ghi âm có hiểu biết về lĩnh vực khác như công nghệ thông tin, y học, tài chính, … không để mà thẩm định? Một lần nữa tôi lại phải nói là ông đã mang cái tư duy “Văn học-nghệ thuật” của ông ra để “soi sáng” cho các ngành nghề khác rồi.

Ngay cả điều luật về tác quyền âm nhạc của ta được đưa ra từ rất lâu, đến nay đã tỏ ra nhiều bất cập và “bị” “người trong cuộc” mỗi người hiểu và làm một kiểu. Vậy thì việc thu phí tác quyền ở vấn đề mới như thế này, liệu có thực thi hay không, thưa ông?

Không thể nói là thực thi hay không mà chúng ta phải quyết tâm làm được nó. Những điều mà trước đây chúng ta chưa làm được là do chúng ta yếu kém, cần phải sửa chữa, còn những việc sẽ phải thực hiện trong thời gian tới phải kiên quyết hơn. Điều quan trọng nhất là vấn đề đưa ra thu tác quyền phải đúng, phải hợp tình hợp lý. Nhất là trong thời điểm hiện nay, chúng ta đã hội nhập thế giới, thì phải thực hiện mọi thông lệ quốc tế đã tồn tại từ lâu chỉ có điều người Việt Nam có chấp nhận văn hoá tiến bộ này hay không. Thậm chí những điều lúc đầu chúng ta tưởng khó thực thi như thu tác quyền tại quán karaoke, quán bar mà chúng ta đã thực hiện tốt trong thời gian qua.

Xin thưa, không phải chúng tôi là những người không chấp hành pháp luật và không phải là những người không chấp nhận các tiến bộ.
Nhưng nhìn thẳng vào vấn đề, những điều mà các ông đưa ra có đủ sức thuyết phục và có được gọi là tiến bộ không?

Dự kiến, bao lâu nữa điều luật này sẽ có hiệu lực, thưa ông?

Hiện nay chúng tôi đang tiến hành dự thảo để trình lên Chính Phủ, cũng không lâu nữa sẽ được thực thi.

Mới chỉ là dự thảo mà ông đã tự tin tuyên bố là “không bao lâu nữa sẽ được thực thi”. Như vậy có nghĩa là các ông chưa đánh đã thắng rồi còn gì.

Trong khi Đảng và nhà nước kêu gọi ý kiến đóng góp và tri thức của toàn dân, thì các ông lại làm mà không đưa dự thảo quan trọng này ra rộng rãi cho nhân dân được biết để cùng đóng góp ý kiến. Như vậy thì Đảng và Nhà nước còn kêu gọi làm gì?

Kết luận.

Phamen có cảm giác rằng việc Thu phí tác quyền này cũng chẳng khác gì việc Thu nhập cá nhân.
Các nhà lãnh đạo của chúng ta thấy các nước tiên tiến, văn minh trên thế giới thu thuế Thu nhập cá nhân. Và cũng lấy đủ lý do và dẫn chứng từ các nước phát triển để áp dụng thuế này vào Việt nam.

Và giờ đây, Ông Cục trưởng này lại lấy dẫn chứng các nước đã thu phí Tác quyền này ra để bao biện cho kế hoạch của mình.

Nhưng! Các ông có thấy các nước phát triển họ thu thuế Thu nhập cá nhân của người ta, nhưng khi người ta thất nghiệp thì người ta lại được nhà nước chu cấp cho. Còn ở Việt nam, chúng tôi phải đóng thuế Thu nhập cá nhân, nhưng khi tôi thất nghiệp thì ai lo cho tôi. Nhà nước có ngó ngàng gì đến chúng tôi không?

Và Tác quyền cũng vậy, các ông thu nhưng liệu các ông có chịu chi ra không, chi cho những ai và chi như thế nào? Hay chỉ là thu thôi, còn chi chỉ là tượng trưng?

Còn các bạn, các bạn nghĩ thế nào?

45 BÌNH LUẬN

  1. Thưa Chú Vũ Mạnh Chung: trong khi nhà nước mình đang lạm phát mạnh, đang cần cắt giảm chi phí thì Chú lại có ý tưởng thu phí tác quyền của người dân??? Tất cả các thiết bị như USB, máy photocopy đều là các thiết bị rất tiện lợi lưu giữ tài liệu trong quá trình làm việc, phục vụ rất nhiều cho các Doanh nghiệp trong đó có cơ quan chính phủ thì tại sao lại phảithu phí! Nếu như vậy thì nay các Doanh nghiệp ngoài việc đóng các loại thuế sẽ phải tốn thêm khoản phí tác quyền nữa hay sao? Hay đây chỉ là màn kịch bề ngoài để 1 lần nữa nhìn rõ được sự yếu kém trong cách quản lý của nhà nước mình.

  2. Tác quyền = quyền sáng tác, quyền tác giả
    Tiền tác quyền = Tiền trả cho người (hoặc tập thể) đã sáng tạo ra “một giá trị nào đó”.

    Tiền ở tác quyền ở đây sẽ đi về đâu?????

  3. Nếu nói như bác Vũ Mạnh Chu thì ai là người “gốc” đưa ra luật này, và đó là ý kiến cá nhân hay là ý kiến chung,nếu Việt Nam xuất hiện hình thức đó thì có dám đảm bảm là đôi bên cùng có lợi hay là một bên …….

  4. Đúng là toàn chuyện nhảm nhí , mấy ông làm to chuyên bày ra những chuyện như vậy để kiếm ăn thôi mà .Bài này hay ,nhận xét , lập luận rất chính xác.

  5. Cái thằng cha trong ảnh nói ngu bỏ mịa đi được. Nhưng tớ không trách nó, vì tớ biết, nó bị bộn dưới ghét, nên bọn dưới chúng nó xúi bậy, gọi 1 cách nghệ thuật là “bọn e chỉ đề xuất ý kiến, còn quyết là ý anh”, nghe theo, giờ bị cả nước chửi cho, sướng chưa.

  6. Chào anh Phamen! Lâu lắm rồi không thấy anh viết blog. Hôm nay thấy anh viết bài phải vào đọc hết ngay.

    Em có vài ý kiến như sau: Đây là một dự luật không thể tồn tại được vì nó không có lý chút nào, giống như anh Phamen đã phân tích. Đây là một việc khó trong loạt việc thực hiện Luật bản quyền tác giả trong thời gian gần đây. Nó giống như việc Hà Nội tắc đường và giải pháp là các xe biển chắn đi ngày chẵn, biển lẻ …

    Còn về vấn đề thuế thu nhập, có thể nước mình chưa đủ mạnh để có thể trợ cấp cho những người thất nghiệp, nhưng thực tế đang rất muốn đầu tư và hỗ trợ sinh viên vay vốn để học, hỗ trợ dân nghèo, hỗ trợ giá xăng dầu,…. (một phần từ thuế thu nhập thu được)

    Đất nước ta là nước đang phát triển còn quá nhiều cái chưa được, nhưng cũng có cái đáng khen ngợi. Mọi người cùng góp ý, suy nghĩ và nhìn nhận lại để nhanh nhất nước mình có thể sánh vai với các cường quốc năm châu.

    Em có sưu tập hai bài báo rất hay với tiêu đề là: Việt Nam có thể trở thành quốc gia giàu có? Mọi người cùng cho mình ý kiến nhé: http://luubk.com/viet-nam-co-tro-thanh-quoc-gia-giau-co

  7. bài viết tạm được chú ý vấn đề chính tả, bởi vì đây là vấn đề rộng (nhà nước NÓ ngó ngàng gì đến…)chữ NÓ sẽ gây hiểu lầm

  8. Xin chào các anh,

    Quả thật Phamen rất muốn viết,nhưng bận bịu quá nên chưa có thời gian để viết.

    Phamen muốn viết phải ra viết, chứ không viết xô bồ nên chưa có bài nào mới cả.

    Cảm ơn các anh rất nhiều!

  9. Ông Vũ Mạnh Chu ơi,

    Ông làm ăn bát nháo quá. Nghe vô lý không chịu được.

    Ông thu bản quyền đĩa CD thì cố nhắm mắt còn chấp nhận được, đằng này ông lại đòi thu tiền tác quyền cả USB, may Photocopy, máy quay phim, máy chụp ảnh thì không thể nào chấp nhận được.

    Điên mất thôi.

  10. Vấn đề này khi vừa được công bố đã được toàn dân nhiệt liệt…phản đối; báo chí, diễn đàn và cả những chợ tám…đều xôn xao. Nên dự luật này khó mà triển khai được một sớm một chiều…

    Nhưng khả năng triển khai thành công dự luật này vẫn xảy ra, xác xuất là 30%, vì VN mình còn nhiều cái vô lý đùng đùng mà vẫn cứ thông qua (như việc đánh thuế xe ôtô chẳng hạn, ngày càng cao, từ 5% lên 10-15% thuế trứơc bạ từ 25/08 bất kể mới cũ là một minh chứng cho cái vô lý đó)

  11. Một bài viết hay, rất khẩu khí.

    Nhưng không biết tiếng nói của Phamen có thay đổi được gì không? Hay họ làm thì làm, còn ta nói thì mặc ta nói.

    Việt Nam bây giờ các bố ở trên làm ăn báo nháo lắm. Ai cũng tranh thủ kiếm chác bỏ túi.

    Dù sao cũng Bravo Phamen!

  12. hi~ hi~, em vừa gởi email có đính kèm tài liệu dự thảo về việc “thu phí hít thở” tớ bộ trưởng bộ tài nguyên zà môi trường 😀

  13. hahah…mấy cha nội này nói ra là thấy lòi cái đuôi chuột thúi ngay.
    “Hiện nay chúng tôi đang tiến hành dự thảo để trình lên Chính Phủ, cũng không lâu nữa sẽ được thực thi.”
    Chuyện trình lên chính phủ chỉ là giấy tờ hình thức thôi, còn thực thi hay ko là do mấy ổng đã “ăn uống, chia sẻ” với nhau từ trước rồi, chuyện này trước nay vẫn thế, những quyết định của chính phủ trong mấy cái đại hội gì đó, đều đã dc sắp xếp từ trước hết, nên cái gì khi mà dc hỏi biểu quyết thì toàn 99.9% đồng ý hong à, để cho dân thấy là “ta đây công khai minh bạch”, chứ thực ra thì đã biết nhau kết quả rùi. haziii…cái xã hội nhiễu nhương., ko bik chừng nào mới hết.

  14. càng đọc càng thấy tức anh ách trong cổ,…mấy nhà báo chân chính fanh fui mấy dzụ ăn hối lộ giờ đi nhà đá hết, để cho mấy cha này “chăn êm nệm ấm” đầu óc ngu si nghĩ ra ba cái vớ vẩn, sao ko lo đi coi đường xá cầu cống giùm chúng tôi với mấy ba, quanh năm suốt tháng đi ra mấy con đường lầy như ổ khủng long, chính sách dời mấy cái xi nghiệp nhà xưởng ra ngoại ô chả thấy thực thi, suốt ngày con hít thở chung với ba cái khí thải sao ko thấy mấy cha nghĩ ra cái gì tốt tốt cho dân đen chúng con nó mừng, mà cứ nghĩ ra ba cái thứ để chúng con chửi mấy cha ko vậy? Rõ ràng mấy cha càng làm càng lòi ra học thức kiểu chụp giựt, ăn xổi ở thì, nghe bị chửi thì nhột wá tìm đường khác để đi, mà càng đi càng bị chửi nhiều, “về hưu” thì mất ghế, mất địa vị, ôi thôi mất đủ thứ,.
    Em là em kìm chế lắm rùi đấy ạ, em sợ bị mấy bác chơi cửa sau lắm, hix…

  15. Những người có chức có quyền trong tay đang tận dụng triệt để quyền lực của mình kể “kiếm trác” mà không hề quan tâm đến dư luận.

    Phải nói là các ông này phớt lờ hết các ý kiến. Ức chế quá mà chưa làm gì được.

  16. hay cuc hay ung ho phamen het minh,nuoc thi ngheo ma tuong dau giau co nhu My hay Sin,hoc nguoi ta sao o hoc lo cho dan giau len de nuoc manh len truoc,noi den cai thue thu nhap tui thay con tuc,ong chu tui tra thue thu nhap theo doang nghiep la 28% 1 nam la 8omay trieu,vay ma khi toi doc cai van ban ben cuc thue gui toi thay ma ua gan”kinh gui ong…tien thue cua ong trong nam nay la…yeu cau ong phai thanh toan trong vong 7 ngay ,sau 7 ngay o thanh toan ong se phai chiu muc lai tren so tien thue ong phai dong va phai chiu muc phat tinh tren so tien va thoi gian cham thanh toan…”
    doc thay ua gan o minh lam minh phai dong thue ma con phai chiu nghe noi nang nua giong nhu di vay tien tra gop vay
    dung la tien thue se dung de xay dung cac cong trinh quoc gia nhung toi noi that cac cong trinh lon o nuoc ta 70% la cac nuoc tai tro roi

    loi cuoi:thua cac ong nuoc ta giau len chi la mat hinh thuc thoi,toi thu di lam bai phan tich mot vong quanh khu tui o ai cung than “thoi buoi nay sao kho song qua”that ra sau ben trong cai vo dep de do thi rat la gian nan day thua cac ong

    cam on phamen

  17. Buồn cho dân! buồn cho nước!… dân chỉ biết nói nhỏ cho nhau nghe, nói to là “Phản động” là vào nhà đá. Nhà nước thì toàn “Sâu”, “Virut”….

  18. Bài viết truyền cảm xúc rất mạnh.
    Những điều luật gây ức chế khó khăn cho dân, những bất cập thì ở đâu – thời đại nào cũng có. Người nghĩ ra luật cũng chỉ là con người, họ cũng có thể sai và có cách nhìn phiến diện của họ.
    Nhưng dù sai hay đúng, ai thích nghi được thì người đấy tồn tại, kẻ nào biết nương theo – lợi dụng thời thế thì kẻ đấy đựoc ngồi trên đầu kẻ khác. Mà đã ngồi trên đầu kẻ khác thì sẽ có cái quyền bắt kẻ khác nghe lời.
    Quy luật muôn đời rất đơn giản vậy thôi. Chỉ có những kẻ bất đắc trí, ko thích nghi được thời cuộc mới ngồi ca thán, thật ko có tác dụng gì hết.

  19. Đúng là bó tay với ông cục trưởng này . Đĩa quang , máy photocopy , USB là mặt hàng công nghệ , tự nhiên ” Cục bản quyền tác giả văn học nghệ thuật ” chen vào là sao . Chẳng lẽ ai mua mấy mặt hàng này cũng đi sao chép cái gọi là ” Văn học – Nghệ thuật ” của các ông hay sao mà các ông đi thu tiền tác quyền , VN nghèo rồi , gặp mấy ông này còn nghèo hown .

  20. Theo tôi nghĩ đừng bận tâm nhiều về các lão ấy. Ngồi trên cao rồi thích phán như thế nào thì dân nghe nhưng thực hiện hay không còn là ở người dân.

  21. bộ nào cũng thu, ngành nào cũng thu. cũng như cơ quan nhà nước nào cũng có chi đoàn tn, chi hội phụ nữ, hội ccb, chi bộ đảng, nữ công, công đoàn,… cái nào cũng có quỹ. phường xã nào cũng có hội chữ thập đỏ, mặt trận tổ quốc, cựu chiến binh,… chồng chéo, mà cái nào cũng có quỹ. nhiều ban ngành chỉ nên tồn tại ở thời chiến thì thời bình cũng nhan nhản để chia chác công quỹ. toàn con ông cháu cha, văn bằng thì mua là chính càng leo cao thì càng giàu, càng khéo ăn khéo nói nhưng cái khoản quản lý với lại kỹ thuật phát ngôn ra chỉ thể hiện ra ta đây là đầu đất!!!

  22. Có quá sớm để nói về chuyện tác quyền + tiền tác quyền không khi mà cả một dòng chữ: Trích từ nguồn:… cũng không muốn để dưới cuối blog của mình ? Haizzzz
    Just visit my blog to approve things I said!

  23. Đinh Thu Thảo

    Chào anh Phamen! Hôm nay em đi tìm tài liệu về Quyền tác giả tình cờ vào blog của anh. Thấy anh thật tâm huyết. Những lý lẽ đưa ra rất sắc sảo và thuyết phục. Cảm ơn anh!